10 + 1 Ερωταπαντήσεις για να καταλάβεις τι είναι και τι κάνει η Ζωντανή Βιβλιοθήκη

1. Στα ράφια της «Ζωντανής Βιβλιοθήκης» δεν υπάρχουν τυπωμένα βιβλία. Tι δανείζονται λοιπόν οι αναγνώστες;
Οι αναγνώστριες και οι αναγνώστες που έρχονται στη ζωντανή βιβλιοθήκη, δανείζονται βιβλία ανθρώπινα, με σάρκα και οστά, με σφυγμό, ζεστά βιβλία με διάθεση να μοιραστούν τις εμπειρίες και τις ιστορίες τους και να σε προκαλέσουν να καταπολεμήσεις τις προκαταλήψεις σου. Πρόκειται για ανθρώπους με ιστορίες απ’ όλο το φάσμα του κοινωνικού αποκλεισμού και της προκατάληψης, αλλά και απ’ όλο τα μέτωπα της αντίστασης και του αγώνα για αξιοπρέπεια και ελευθερία, που μέσω της προσωπικής αφήγησης καλούν τον αναγνώστη, όλες και όλους μας, να γκρεμίσουμε μαζί τα ξεχωριστά μας ράφια και θήκες, και να θυμηθούμε ότι οι πραγματικές ιστορίες των πραγματικών ανθρώπων είναι πολυσήμαντες, πολυδιάστατες και ρευστές και δεν επιδέχονται κατηγοριών και ταμπελών. Μοναδικός όρος: οι αναγνώστες οφείλουν να σεβαστούν τα βιβλία και να τα επιστρέψουν στην ίδια ακριβώς κατάσταση – πνευματική και ψυχική - στην οποία τα δανείστηκαν, χωρίς να έχουν τσαλακώσει τις σελίδες τους και χωρίς να τους έχουν προκαλέσει οποιαδήποτε ζημία.

2. Πότε και πώς δημιουργήθηκε η «Ζωντανή Βιβλιοθήκη»;
Η ιδέα και η πρακτικής της Ζωντανής Βιβλιοθήκης ξεκίνησε το 2001 στη Δανία, και εξαπλώθηκε και βρήκε έκφραση σε διαφορετικές χώρες και με διαφορετικές οργανωτικές δομές. Στην Ελλάδα η Ζωντανή Βιβλιοθήκη συγκροτήθηκε ως πρωτοβουλία πριν από τέσσερα χρόνια από μια ομάδα εθελοντών που ήρθαν σε επαφή με το εγχείρημα διαμέσου του επιτυχημένου Living Library (μέχρι το τέλος το 2001 έτσι λεγόταν η ιδέα) της Τουρκίας και του συνεδρίου της United στο Sheffield. Το Σεπτέμβριο του 2009 η Ζωντανή Βιβλιοθήκη Ελλάδας εντάχθηκε στο Διεθνές Δίκτυο Ζωντανών Βιβλιοθηκών και το Φλεβάρη του 2010 πραγματοποίησε την πρώτη της πιλοτική εκδήλωση στο πνευματικό κέντρο του δήμου Αθηναίων.

3. Ποιοί βρίσκονται πίσω από αυτήν και ποιά τα κίνητρά τους;
Πίσω από τη συλλογικότητα βρίσκονται άτομα από διάφορα πλαίσια του ακτιβισμού για τα ανθρώπινα δικαιώματα (το αντιρατσιστικό, τα δικαιώματα της LGTBIQ, τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, το φεμινισμό, και όχι μόνο), που συμβρέθηκαν για να διασταυρώσουν τη δράση τους και τις φωνές τους και να ενωθούν με όσους/ες υφίστανται τη διάκριση και τον κοινωνικό αποκλεισμό σε μια κατεύθυνση αμοιβαίας ενδυνάμωσης και αντίστασης. Τα βασικά κίνητρα είναι αυτά. «Αφηγούμαι σημαίνει αντιστέκομαι», που θα πει αφ’ ενός λέγοντας ποιος/α είμαι αντιστέκομαι στην προσβολή/καταπάτηση της ατομικότητας και της ελευθερίας μου, αφετέρου απευθυνόμενος/η καλώ κι όσες/όσους με ακούν σε μια συλλογική πράξη αντίστασης.

Γι’ αυτό και η αυτοοργάνωση, η πολυσυλλεκτικότητα, ο αλληλοσεβασμός η οριζόντια α-ιεραρχική δομή, είναι συστατικά και απαραβίαστα στοιχεία της ομάδας.

4. Μπορείτε να μας περιγράψετε την διαδικασία;
Υπάρχουν δύο βασικές διαδικασίες που συγκροτούν τη Ζωντανή Βιβλιοθήκη: οι συνελεύσεις της και οι εκδηλώσεις. Η μία διαδικασία τροφοδοτείται και αντλεί νόημα από την άλλη. Στις συνελεύσεις, όπου συμμετέχουν ισότιμα εθελοντές και «βιβλία», λαμβάνονται οι αποφάσεις, συζητούνται στόχοι, αξίες, και διαδικασίες της ομάδας. Στις εκδηλώσεις η ομάδα έρχεται σε επαφή με το κοινό και κοινωνικοποιεί τη δράση της. Μια εκδήλωση έχει συνήθως το χαρακτήρα ανοικτής βιβλιοθήκης, όπου οι αναγνώστες έρχονται, μέσα από την προτεινόμενη βιβλιογραφία επιλέγουν το βιβλίο που θα ήθελαν να διαβάσουν και έχουν στη διάθεσή τους 30 λεπτά να συναντηθούν και να συνομιλήσουν. Στο πλαίσιο της εκδήλωσης παρέχονται ζωντανά λεξικά (νοηματικής, αγγλικών, φαρσί και νταρί) για όσες και όσους δεν ομιλούν τη γλώσσα του βιβλίου, καθώς και δυνατότητα δημιουργικής απασχόλησης παιδιών.

5. Ποιοι είναι οι τίτλοι των Ζωντανών Βιβλίων που βρίσκει κανείς στα «ράφια» αυτής της βιβλιοθήκης:
Ενδεικτική Βιβλιογραφία μας:

«Ζώντας (ορο)θετικά – Με το να με “διαβάσεις” δεν θα κολλήσεις. Ίσως να ξεκολλήσεις!»
«Η ζωή μέσα από τα χέρια μου – Χέρια που επικοινωνούν στην νοηματική γλώσσα»
«Tο κακό στη μεγάλη οικογένεια της ανθρωπότητας είναι που όλοι θέλουν να είναι ο πατέρας – Φεμινιστικές αφηγήσεις σε ένα σεξιστικό κόσμο»
«Πολλές ανακαλύψεις γίνονται από ατύχημα εγώ ανακάλυψα τον τροχό – Κάνω extreme sports, βγαίνω έξω με αναπηρικό αμαξίδιο»
«Μην το λες, δε σου φαίνεται – Ζώντας με την ψυχική διαταραχή»
«Νανισμός – Οι άνθρωποι που μια μέρα δραπέτευσαν από τα παραμύθια και από τότε, το δικό τους παραμύθι ψάχνουν…»
«Για μια καλύτερη ζωή – Ακολουθώντας το ελληνικό όνειρο, ψάχνοντας για ένα καλύτερο μέλλον, υπομένοντας με αισιοδοξία»
«Ο γκριζομάλλης γκέι ή το να είσαι κλεισμένος στην ντουλάπα είναι πηγή δυστυχίας – Μεγαλώνοντας έξω από την ντουλάπα, ανοιχτά, περήφανα, πολύχρωμα…»
«Αντιρρησίας Συνείδησης – 20 χρόνια δημόσιας δράσης για την άρνηση στράτευσης»
«Azadi θα πει ελεύθερος – Οι περιπέτειες ενός πρόσφυγα από το Αφγανιστάν στην Ευρώπη-Φρούριο».

6. Ποιά είναι η έδρα σας;
Η Ζωντανή Βιβλιοθήκη είναι μια κινητή/νομαδική βιβλιοθήκη, οι εκδηλώσεις της διεξάγονται σε γειτονιές, πνευματικά κέντρα, δημοτικές βιβλιοθήκες, πολιτιστικά στέκια και κοινωνικά κέντρα, σε φεστιβάλ και σε όποιον χώρο θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο συνάντησης, διαλόγου και ελεύθερης συνδιαλλαγής.

Οι συνελεύσεις μας φιλοξενούνται – αυτή τη στιγμή από τον πολυχώρο «Κιβωτός», ένα χώρο εκμάθησης της Ελληνικής Νοηματικής γλώσσας και χώρο συνάντησης και επικοινωνίας Κωφών και ακουόντων. http://www.kivotos-polyhoros.gr/.

7. Από πού χρηματοδοτείστε;
Όλες μας οι δράσεις είναι αυτοχρηματοδοτούμενες και δεν λαμβάνουμε, ούτε δεχόμαστε χορηγίες.

8. Διοργανώνετε αποκλειστικά και μόνο εκδηλώσεις ανάγνωσης;
Εκτός από τις εκδηλώσεις που εμείς αποκαλούμε «Ζωντανές Αναγνώσεις» συμμετέχουμε και συνδιοργανώνουμε μια σειρά από παράλληλες δράσεις, που προωθούν ένα πολιτισμό ποικιλομορφίας. Πρόσφατα προχωρήσαμε στην υλοποίηση μιας καμπάνιας υπέρ της Παρέμβασης των Πολιτών κατά της ρατσιστικής βίας, με την έκδοση του οδηγού «Αν όχι εσύ, ποιος;» και τη διοργάνωση αντίστοιχου εργαστηρίου.

9. Ποιά η συμβολή της ζωντανής βιβλιοθήκης στην Ελλάδα της κρίσης;
Αν η Ελλάδα της κρίσης χαρακτηρίζεται από την επικράτηση του λόγου και της λογικής του ρατσισμού και μισαλλοδοξίας, την υπαναχώρηση των συλλογικών αντιστάσεων, και κυρίως από μια νίκη του ατομικού πάνω στο συλλογικό, της περιχαράκωσης σε βάρος της ελεύθερης συνύπαρξης, της απογοήτευσης σε βάρος της ενεργητικής δράσης, της σιωπής ή της κενολογίας σε βάρος του ουσιαστικού διαλόγου, του μαυρόασπρου πάνω στο χρώμα, τότε η Ζωντανή Βιβλιοθήκη είναι μια διακριτική, αλλά ουσιαστική θεωρούμε παρέμβαση ακριβώς επειδή έμπρακτα προωθεί και ενσαρκώνει καθημερινά τη συνύπαρξη στη βάση μιας κουλτούρας πολυσυλλεκτικότητας και αλληλοσεβασμού και της άρνησης των δομών εξουσίας και ανταγωνισμού που καλλιεργούν το φασισμό.

10.   Τί έχετε αποκομίσει από την δράση αυτή;
Η δράση αυτή είναι ταυτόχρονα εργαλείο εκπαίδευσης πάνω στο διάλογο αλλά και πράξη αντίστασης απέναντι στη σαρωτική επέλαση του ρατσισμού και του φασισμού. Είναι έμπρακτη εφαρμογή στο εδώ και το τώρα εναλλακτικών μορφών οργάνωσης και καινούριων τρόπων θέασης του ‘άλλου’. Η ομάδα λειτουργεί α-ιεραρχικά και χωρίς θεσμική κατοχύρωση. Επίσης εμπλέκονται σε αυτήν ισότιμα άτομα από μεταναστευτικές κοινότητες, άτομα με αναπηρία, οροθετικοί και οροθετικές, άθεοι και ένθεες, αντιρρησίες συνείδησης, γκέι και λεσβίες, τρανς και μπάι. Αποτελεί λοιπόν για όλες και για όλους μας μια καθημερινή διαπραγμάτευση με τα δικά μας στερεότυπα, με τις δικές μας άτυπες και εμπεδωμένες ιεραρχίες. Αυτή δεν είναι μια διαδικασία χωρίς δυσκολίες, καθώς όλες και όλοι είμαστε γαλουχημένεοι στη στερεοτυπική σκέψη και μαθημένες σε παγιωμένους ρόλους και λειτουργίες ανάθεσης. Δεν είναι καθόλου αυτονόητο ότι έχουμε όλες/οι μας λύσει ζητήματα ρατσισμού, ούτε ότι ενδόμυχα έχουμε απαλείψει κάθε μορφή προκατάληψης, Η δράση αυτή είναι τριβή πραγματική με τις άλλες και τους άλλους που βρίσκονται γύρω και μέσα μας και εθισμός στη συνύπαρξη και στην συνδιαμόρφωση.

11.  Πως μπορώ να συμμετέχω στη Ζωντανή Βιβλιοθήκη;
Μπορείς να συμμετέχεις είτε ως εθελοντής/ντρια «βιβλιοθηκονόμος», είτε ως «Ζωντανό Βιβλίο», είτε ως «Ζωντανό Λεξικό».

Μπορείς να προτείνεις στην ομάδα/φορέα/συλλογικότητα/σχολείο/πανεπιστήμιο/βιβλιοθήκη που συμμετέχεις να φέρεις μια «Ζωντανή Ανάγνωση» στον τόπο σου.
Μπορείς να ξεκινήσεις μια Ζωντανή Βιβλιοθήκη στην περιοχή σου.

Για όλα τα παραπάνω, αλλά και για κάθε άλλη απορία, πρόταση, ιδέα ρίξε μια ματιά στην ιστοσελίδα μας ή γράψε μας στο Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

 

pic

Πρόσθετες πληροφορίες